Tứ Trụ Bát Tự có nguồn gốc từ học thuyết Âm Dương – Ngũ hành và hệ Can Chi của Trung Hoa cổ đại, được hệ thống hóa thành môn luận mệnh hoàn chỉnh khoảng đời Đường – Tống. Bài viết tóm lược con đường hình thành để bạn hiểu vì sao Bát Tự có cấu trúc như ngày nay. Nếu chưa rõ khái niệm gốc, hãy đọc Bát Tự là gì.
Từ Can Chi đến luận mệnh. Hệ Thiên Can – Địa Chi xuất hiện rất sớm để ghi năm tháng ngày giờ. Khi kết hợp với thuyết Ngũ hành sinh khắc, người xưa nhận ra có thể dùng Can Chi giờ sinh để mô tả “khí” của một con người.
Lý Hư Trung và bước khởi đầu. Đời Đường, Lý Hư Trung được xem là người đặt nền cho việc luận mệnh theo năm sinh (lấy năm làm gốc).
Từ Tử Bình và cuộc cách mạng Nhật Chủ. Đời Tống, Từ Tử Bình (徐子平) chuyển trọng tâm từ “trụ năm” sang Nhật Chủ (Thiên Can ngày) làm bản thân. Đây là bước ngoặt khai sinh môn Tử Bình — tên gọi khác của Bát Tự ngày nay. Vai trò Nhật Chủ xem tại Nhật Chủ là gì.
Hoàn thiện qua các đời sau. Các trước tác như Uyên Hải Tử Bình, Tam Mệnh Thông Hội, Tử Bình Chân Thuyên, Trích Thiên Tủy… bổ sung lý thuyết cách cục, dụng thần, điều hậu — tạo nên hệ thống Bát Tự đồ sộ. Sự phân nhánh này dẫn tới các trường phái Bát Tự.
Hiểu nguồn gốc giúp ta thấy Bát Tự là thành quả quy nạp hàng nghìn năm, không phải mê tín ngẫu nhiên.
→ Quay lại trụ cột: Bát Tự là gì.